Cung tiền và lạm phát liên hệ với nhau như thế nào?

Khi nào thì sự gia tăng cung tiền không dẫn đến một sự tăng lên của lạm phát?

Về cơ bản câu trả lời cho vấn đề này còn phụ thuộc vào những nhân tố như tốc độ chu chuyển tiền tệ (số lần bình quân mỗi đồng tiền được trao tay để thực hiện các giao dịch trong một năm), tình trạng của nền kinh tế và sự tăng trưởng của năng lực sản xuất (Tổng cung dài hạn LRAS).

1.Sự tăng trưởng của sản lượng thực tế (Growth of Real Output)
Giả sử rằng cung tiền tăng 4%. Trong mô hình được đơn giản hóa, điều này sẽ dẫn đến một sự gia tăng tổng cầu (AD) 4%. Nếu như tổng cung (năng lực sản xuất - productive capacity) đã toàn dụng thì sẽ không có sự gia tăng trong sản lượng thực tế mà chỉ có lạm phát.
Tuy vậy, nếu sự gia tăng của tổng cầu thêm 4% được đáp lại bởi sự gia tăng tổng cung 4% thì sẽ không có lạm phát mà chỉ sản lượng thực tế tăng lên.
Nói cách khác cung tiền có thể tăng cùng tỷ lệ như sản lượng thực tế để duy trì mức giá ban đầu.
Tuy nhiên, nếu các yếu tố khác không đổi, cung tiền tăng nhanh hơn sản lượng thực tế sẽ gây ra lạm phát.

Trong thế giới thực còn có những lý do khác giải thích tại sao một sự gia tăng cung tiền không dẫn đến tăng lạm phát.

2. Khó khăn khi đo lường Cung tiền (Hard to Measure Money Supply)
Đôi khi cung tiền thật sự khó tính toán và thay đổi liên tục. Cung tiền tăng lên một lượng lớn thường bởi vì những thay đổi trong cách mọi người nắm giữ tiền, như là sự tăng lên trong việc sử dụng thẻ tín dụng có thể làm tăng Lượng tiền mở rộng M4 (Broad Money).

3. Tốc độ chu chuyển tiền tệ (Velocity of Circulation)
MV=PY
Phương trình của thuyết số lượng tiền tệ giả định rằng một sự lên của M gây ra sự tăng lên của P. tuy vậy, lý thuyết giả sử rằng V và Y là không đổi, trong đó V là tốc độ chu chuyển tiền tệ.
Thực tế thì lại không hề đơn giản như giả định. Bởi trên thực tế có những sự thay đổi trong tốc độ chu chuyển tiền tệ.

4. Cách nhìn nhận của Kinh tế học Keynes - Bẫy thanh khoản (Keynesian view - Liquidity Trap)
Trong thời kỳ suy thoái sẽ xảy ra hiện tượng công suất dư trong nền kinh tế. Bởi vậy, một sự tăng lên của cung tiền sẽ chủ yếu giúp đưa các nguồn lực dư thừa trở lại sản xuất. Do vậy, trong trường hợp khủng hoảng, tăng cung tiền gần như là không gây ra lạm phát.
Trong bẫy thanh khoản, các loại lãi suất giảm về zero hoặc gần zero cộng với lạm phát âm khiến tiền mặt trở thành một công cụ tài chính hấp dẫn. Lượng tài sản thanh khoản được NHTW bơm vào hệ thống tài chính sẽ nằm yên tại các ngân hàng hoặc bị các nhà đầu tư đem mua các tài sản nước ngoài thay vì được đem đầu tư trong nước, điều này mọi cố gắng của NHTW nhằm nới lỏng tiền tệ đều bị vô hiệu. Trong tình huống này, sẽ có một sự giảm mạnh trong tốc độ chu chuyển tiền và điều này gây giảm phát. Như vậy, trường hợp này cho thấy, tăng cung tiền không nhất thiết gây lạm phát.

Tóm tắt mối liên hệ giữa cung tiền và lạm phát

  •  Trong các tình huống kinh tế bình thường, nếu cung tiền tăng nhanh hơn sản lượng thực tế sẽ gây ra lạm phát.
  • Trong nền kinh tế khủng hoảng (gặp bẫy thanh khoản), mối tương quan "bị phá vỡ" bởi một sự suy giảm của tốc độ chu chuyển tiền tệ. Điều đó giải thích tại sao trong nền kinh tế suy thoái các NHTW có thể tăng cung tiền mà không gây lạm phát. Điều này đã xảy ra ở Mỹ trong giai đoạn 2008-2011 khi mà tăng mạnh cung tiền không gây lạm phát.
  • Tuy vậy, khi nền kinh tế phục hồi trở lại và tốc độ chu chuyển tiền tăng lên, tăng cung tiền có nhiều khả năng sẽ gây ra lạm phát.

Nới lỏng định lượng (tạm dịch) và lạm phát (Quantitative Easing and Inflation)
Nới lỏng định lượng (Quantitative Easing) dẫn tới một sự tăng lên của cơ sở tiền.



Cục dự trữ Liên bang Mỹ tạo ra tiền để mua trái phiếu từ các NHTM. Các ngân hàng sẽ có sự tăng lên trong các khoản tiền dự trữ của mình.
Tuy vậy, các ngân hàng thương mại đã không thực sự cho vay ra ngoài những khoản này. Bởi vậy việc cung tiền mở rộng hơn thực tế lại không thay đổi nhiều.
Điều đã xảy ra là các NHTM chỉ chú trọng tới việc tăng dự trữ của họ.
Lạm phát ở Mỹ không bị ảnh hưởng nhiều bởi đợt tăng lên của cơ sở tiền này. Loại bỏ những biến động của những yếu tố chi phí đẩy (thực phẩm và nhiên liệu), lạm phát cơ bản vẫn ở thấp hơn  mức lạm phát mục tiêu 2%.
us inflation

Dịch từ: "The Link between Money Supply and Inflation" (Economics Help)


Không có nhận xét nào:

Lưu ý: Chỉ thành viên của blog này mới được đăng nhận xét.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
BACK TO TOP